بُعد مذهبی ۷ اکتبر
بیانیه به مناسبت بحثی در مورد یهودستیزی اسلامی که توسط مرکز مطالعات یهودستیزی معاصر لندن در کالج کینگ لندن در ۳ نوامبر ۲۰۲۵ برگزار شد
نوشته: ماتیاس کونتزل
ترجمه : آلبرت بوته ساز
وقتی حماس جنگ خود علیه اسرائیل را یک جنگ مذهبی تعریف میکند، چه معنایی دارد؟ این واقعیت که قتل عام ۷ اکتبر با فریادهای مکرر الله اکبر همراه بود، چه چیزی را به ما میگوید؟
قرآن پاسخ روشنی به این سوال ارائه نمیدهد. اقلیتی از کارشناسان بر آیات طرفدار یهود قرآن و این واقعیت که دین یهود پایههای اسلام را بنا نهاده است، تأکید میکنند. به عنوان مثال، «بدون یهودیت – اسلامی وجود ندارد» عنوان کتابی از محقق مسلمان آلمانی، مهند خورچیده، است.
از سوی دیگر، اکثر کارشناسان بر یهودستیزی اسلام تأکید دارند. یهودیان پایینتر از مسلمانان تلقی میشدند و مجبور بودند رتبه پایینتر خود را به عنوان اهل ذمه بپذیرند. از یک سو، این جایگاه به معنای تبعیض و تحقیر دائمی برای یهودیان در جوامع اسلامی بود. اما در عین حال، تا زمانی که یهودیان تسلیم این نقش تبعیضآمیز میشدند، به آنها درجهای از حمایت اعطا میکرد. افسانه اروپایی یهودیان به عنوان حاکمان مخفی جهان هیچ نقشی در این یهودستیزی نداشت.
این وضعیت از اواسط قرن نوزدهم به بعد، و به ویژه در طول ۱۰۰ سال گذشته با ظهور اسلامگرایی و همکاری نزدیک بین اسلامگرایی و ناسیونال سوسیالیسم تغییر کرد. اکنون، برای اولین بار، تفسیری یهودستیزانه از اسلام شکل گرفت.
پیروان این تفسیر به طور خاص به یک حدیث – یعنی یک گفته سنتی از پیامبر محمد – اشاره میکردند و همچنان به آن اشاره میکنند که گفته میشود گفته است:
«روز قیامت فرا نخواهد رسید تا زمانی که مسلمانان با یهودیان نجنگند (یهودیان را بکشند)، آنگاه یهودی پشت سنگها و درختان پنهان میشود. سپس سنگها و درختان میگویند: ای مسلمانان، ای عبدالله، یک یهودی پشت من است، بیایید و او را بکشید.»
«بیایید و او را بکشید» – این ما را به یهودستیزی اسلامی میرساند. پیروان آن نمیخواهند یهودیان را به ذمیها تنزل دهند، آنها میخواهند آنها را بکشند. آنها صرفاً نمیخواهند دولت یهودی اسرائیل را شکست دهند، آنها میخواهند آن را از بین ببرند.
رهبران اسلامگرا مانند حسن نصرالله، رهبر سابق حزبالله شیعه، متقاعد شدهاند که خداوند به اسرائیل اجازه داده است که فقط به یک دلیل وجود داشته باشد: تا مسلمانان بتوانند یهودیان را در یک مکان بکشند، به جای اینکه مجبور باشند آنها را در سراسر جهان ردیابی و آزار و اذیت کنند.
دیگر رهبران برجسته اسلامگرا مانند سید قطب و یوسف القرضاوی، هولوکاست را به عنوان مجازاتی که توسط خداوند مقرر شده است، توصیف کردهاند که مسلمانان باید آن را به عنوان الگو قرار داده و تکرار کنند. فتحی حماد، از رهبران حماس، به پیروان خود دستور زیر را داد: «ما باید به هر یهودی روی سیاره زمین حمله کنیم و آنها را بکشیم و بکشیم. … ما آنها را تکه تکه خواهیم کرد، به خواست خدا.»
این فراخوان در 7 اکتبر در جنوب اسرائیل مورد توجه قرار گرفت. برای یحیی سینوار، طراح و رهبر این قتل عام، انگیزه مذهبی محوریت داشت. او به وعدههای بهشت در قرآن اعتقاد داشت. او معتقد بود که قتل یهودیان پیشنیاز رستگاری جهان و رستاخیز مسلمانان است. قاتلان ۷ اکتبر متقاعد شده بودند که در حال انجام یک مأموریت مذهبی هستند. برای آنها، جنایت اسلامگرایان نوعی عبادت مذهبی بود؛ از این رو، شور و شوق و فریادهای مداوم الله اکبر آنها موج میزد.
این خروج از مفهوم اهل ذمه و روی آوردن به قتل یهودیان از دستور قرآن پیروی نمیکرد. این امر بیشتر به همزیستیای مربوط میشود که اخوان المسلمین اسلامگرا و مفتی اورشلیم، امین الحسینی، را از دهه ۱۹۳۰ با ناسیونال سوسیالیستهای آلمانی پیوند داده بود.
نازیها یهودیان را «دشمنان بشریت» و «تجسم شر» میدانستند. آنها با یهودستیزی نسلکشانه و تفسیر یهودستیزانه خود از قرآن، به جناح رادیکال جنبش ملی فلسطین جهتگیری جدیدی دادند و نظریههای توطئه به سبک نازی را در اندیشه و تبلیغات اسلامگرایان جای دادند. این امر منجر به اتخاذ جاهطلبیهای نسلکشی شد که قبلاً در جهان اسلام ناشناخته بود. علاوه بر این، یهودستیزان قاهره و برلین به تدریج موفق شدند آرمان خود را به یک موضوع الزامآور ایمانی برای مسلمانان معتقد ارتقا دهند. سه سند کلیدی وجود دارد که برنامه یهودستیزی اسلامگرایان را ترسیم میکند:
اولین سند، جزوه «اسلام و یهودیت» است که در سال ۱۹۳۷ در قاهره و یک سال بعد در برلین منتشر شد. این اولین باری بود که حدیث شجره و حجر، یعنی دعوت به کشتن یهودیان، در مقیاس وسیع نقل و منتشر شد. «اسلام و یهودیت» یهودیت جهانی را به عنوان یک مجموعه بسته با ویژگیهای تغییرناپذیر تصور میکند. گفته میشود خصومت آن با اسلام «کهن است و از زمان ورود محمد در روح یهودیان ریشه دوانده است.» در ادامه آمده است: «آیات قرآن و حدیث به شما ثابت میکند که یهودیان تلخترین دشمنان بودهاند.»
اسلام را نابود کردند و هنوز هم در تلاش برای نابودی آن هستند.» در اینجا، اسلامگرایان با این ادعای ساختگی که یهودیان میخواستند اسلام را نابود کنند، نیت خود برای نابودی یهودیان را به یهودیان نسبت دادند.
چنین فرافکنی پارانوئیدی، دومین متن کلیدی یهودستیزی اسلامگرایان را که ۱۳ سال بعد منتشر شد، نیز مشخص میکند: جزوه سید قطب در سال ۱۹۵۰ با عنوان «نبرد ما با یهودیان». او همچنین مینویسد: «جنگ تلخی که یهودیان علیه اسلام به راه انداختهاند، جنگی است که در نزدیک به ۱۴ قرن، حتی یک لحظه هم قطع نشده است.» قطب وقایع محلی محدود مدینه را به جنگی جهانی و تلخ تبدیل کرد که تنها با نابودی یک طرف یا طرف دیگر میتواند پایان یابد. او هولوکاست را مجازاتی شایسته برای یهودیان توصیف میکند که مورد نظر خداوند است و اکنون باید با «بدترین نوع مجازات» دنبال شود.
سومین سند کلیدی یهودستیزی اسلامگرایان، منشور حماس ۱۹۸۸ است. این منشور، مانیفستی مذهبی است که بدترین تصاویر یهودیان از اسلام و مسیحیت را با هم ترکیب میکند: این منشور «پروتکلهای بزرگان صهیون» را در کنار حدیث درخت و سنگ ارائه میدهد. در عین حال، بر ایثار و بمبگذاری انتحاری بر اساس شعار «شما زندگی را دوست دارید، ما مرگ را دوست داریم» تمرکز دارد: در این منشور آمده است: «مرگ در راه خدا والاترین آرزوی ماست».
به این ترتیب، هر دو مؤلفه یهودستیزی اسلامگرایان رادیکال میشوند: یهودستیزی اروپایی توسط لحظه متعصبانه اسلام رادیکال شارژ میشود، در حالی که یهودستیزی قدیمی قرآن – که با نظریه توطئه جهانی تکمیل شده است – کیفیتی جدید و حذفی پیدا میکند.
هر یک از این سه سند کلیدی، اعلام جنگ علیه گسترش ایدههای لیبرال در جهان اسلام است که در چهره یهود تجسم یافتهاند. اسلامگرایان میخواهند به هر قیمتی جلوی پیشرفت مدرنیته در جوامع اسلامی را بگیرند.
اجازه دهید با نقل قولی از دکتر دانیل، نتیجهگیری کنم. گزارش آلینگتون در مورد یهودستیزی اسلامگرایان: «جهان دموکراتیک باید با وجود جناحهای قدرتمند نظامی، سیاسی و مذهبی که هولوکاست برایشان کار ناتمامی است، کنار بیاید.» متأسفانه، این درست است. از بین تمام جناحهای مذهبی، جناح اسلامگرا خطرناکترین است. باید به صورت علمی تجزیه و تحلیل شود و از نظر سیاسی به میزان بسیار بیشتری از آنچه تاکنون انجام شده است، با آن مبارزه شود.