نیویورک و یهودیان؛ از احساس امنیت تا نگرانی از آینده
از: آلبرت بوتهساز
نیویورک برای بیش از یک قرن یکی از مهمترین مراکز زندگی یهودیان در آمریکا بوده است؛ شهری که میلیونها مهاجر یهودی در آن ریشه دواندند، کسبوکار ساختند، کنیسهها و مدارس ایجاد کردند و بخش مهمی از هویت فرهنگی و اقتصادی شهر را شکل دادند. از محلههای تاریخی لوئر ایستساید گرفته تا بروکلین، کوئینز و منهتن، حضور یهودیان همواره بخشی جداییناپذیر از هویت نیویورک بوده است.
اما امروز این تصویر در حال تغییر است. افزایش حوادث و نگرانیهای مرتبط با یهودستیزی، اعتراضات سیاسی، تهدید علیه مراکز مذهبی و احساس ناامنی در میان بخشی از جامعه یهودی باعث شده است این پرسش مطرح شود که آیا نیویورک همچنان همان شهری است که یهودیان در آن احساس امنیت و تعلق میکردند؟
این مسئله صرفاً درباره تعداد حملات یا حوادث مشخص نیست. موضوع عمیقتر، احساس امنیت اجتماعی و روانی است؛ یعنی اینکه یک فرد یهودی بتواند در خیابان، دانشگاه، محل کار، کنیسه یا حتی در شبکههای اجتماعی، هویت خود را بدون ترس از هدف قرار گرفتن ابراز کند.
از همزیستی تا نگرانی
نیویورک سالها نماد تنوع فرهنگی آمریکا بوده است. یهودیان در کنار مهاجران ایتالیایی، ایرلندی، لاتینتبار، آسیایی و جوامع آفریقاییتبار زندگی کردهاند و این تنوع بخشی از قدرت شهر محسوب میشد.
اما در سالهای اخیر، بهویژه پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و جنگ اسرائیل و حماس، فضای سیاسی و اجتماعی در بسیاری از شهرهای آمریکا، از جمله نیویورک، قطبیتر شده است.
اعتراضات مرتبط با جنگ غزه به دانشگاهها، خیابانها و ساختمانهای عمومی کشیده شده و در برخی موارد، مرز میان انتقاد از سیاستهای دولت اسرائیل و خصومت با یهودیان یا نهادهای یهودی محل بحث و نگرانی شده است.
باید میان انتقاد از دولت اسرائیل، مخالفت با سیاستهای آن و یهودستیزی تفاوت قائل شد. انتقاد سیاسی از هر دولت دموکراتیکی مشروع است. اما زمانی که یهودیان صرفاً به دلیل یهودی بودن هدف قرار میگیرند، مسئله از اختلاف سیاسی فراتر میرود و به تبعیض و نفرت تبدیل میشود.
دانشگاهها؛ یکی از مهمترین میدانهای تنش
دانشگاههای نیویورک نیز از این تغییر فضا بیتأثیر نماندهاند. برای بسیاری از دانشجویان یهودی، دانشگاه باید محیطی برای گفتوگو، پرسشگری و برخورد آزادانه با دیدگاههای متفاوت باشد.
اما زمانی که شعارهای سیاسی به تهدید، آزار یا ایجاد فضای خصمانه برای دانشجویان یهودی منجر شود، دانشگاه با یک بحران جدی روبهرو میشود.
مسئله اصلی این نیست که دانشگاهها باید از بحث درباره اسرائیل یا فلسطین جلوگیری کنند. برعکس، دانشگاه باید یکی از بهترین مکانها برای بحث آزاد و حتی شدید سیاسی باشد. اما آزادی بیان نمیتواند بهانهای برای ارعاب یک گروه قومی یا مذهبی باشد.
اگر دانشجوی یهودی احساس کند برای حضور در دانشگاه باید نمادهای مذهبی خود را پنهان کند یا درباره هویت خود سکوت کند، این نشانهای جدی از شکست فضای دانشگاهی در حفظ امنیت و برابری است.
سیاست شهری و آزمون نیویورک
نیویورک همچنین در آستانه یک آزمون سیاسی قرار دارد. سیاستمداران شهری باید بتوانند میان آزادی اعتراض و ضرورت حفظ نظم عمومی تعادل برقرار کنند.
حق اعتراض از اصول اساسی دموکراسی آمریکاست. اما این حق نباید به تهدید علیه کنیسهها، مدارس، مراکز فرهنگی یا شهروندان یهودی تبدیل شود.
در اینجا مسئولیت پلیس و دستگاه قضایی اهمیت ویژهای پیدا میکند. اگر قوانین برای گروهی بهطور جدی اجرا شوند اما در برابر گروه دیگری با اغماض برخورد شود، اعتماد عمومی آسیب میبیند.
امنیت یک جامعه تنها زمانی پایدار است که شهروندان مطمئن باشند قانون در مورد همه به یک شکل اجرا میشود.
مسئله مهاجرت و تغییرات اجتماعی
نیویورک همچنین با تغییرات جمعیتی و مهاجرتی گستردهای روبهروست. این تغییرات بخش مهمی از هویت تاریخی شهر را تشکیل میدهد و نباید مهاجران یا یک جامعه خاص را عامل یهودستیزی معرفی کرد.
با این حال، هر جامعهای نیازمند یک چارچوب مشترک از ارزشهای مدنی است. احترام به آزادی مذهبی، برابری شهروندان و رد خشونت و نفرت باید فراتر از تفاوتهای قومی و سیاسی قرار گیرد.
جامعهای که از یک سو به تنوع افتخار میکند اما از سوی دیگر اجازه میدهد یک گروه به دلیل هویت خود احساس ناامنی کند، با یک تناقض جدی مواجه است.
آیا یهودیان نیویورک در حال ترک شهر هستند؟
یکی از مهمترین پرسشها این است که آیا افزایش نگرانیها میتواند در بلندمدت بر تصمیم خانوادههای یهودی برای ماندن در نیویورک تأثیر بگذارد.
تصمیم برای ترک شهری مانند نیویورک معمولاً به یک عامل محدود نمیشود. هزینه مسکن، مالیات، کیفیت آموزش، جرم و جنایت، فرصتهای شغلی و شرایط اقتصادی همگی در این تصمیم نقش دارند.
اما احساس امنیت هویتی نیز میتواند به عاملی مهم تبدیل شود.
اگر خانوادهای احساس کند فرزندش نمیتواند با افتخار یهودی بودن خود را در مدرسه یا دانشگاه بیان کند، یا اگر فردی نگران باشد که حضور با کلاه کیپا یا دیگر نمادهای مذهبی او را هدف حمله قرار دهد، این احساس میتواند به مرور رابطه او با شهر را تغییر دهد.
آینده چه خواهد بود؟
آینده نیویورک برای جامعه یهودی به واکنش نهادهای سیاسی، اجتماعی، دانشگاهی و مدنی بستگی دارد.
نیویورک میتواند همچنان شهری باشد که یهودیان در آن زندگی، کار و عبادت کنند و هویت خود را آزادانه بیان کنند. اما برای تحقق این هدف، صرفاً محکوم کردن یهودستیزی پس از وقوع یک حادثه کافی نیست.
مدارس باید آموزش دقیقتری درباره یهودستیزی و تاریخ یهودیان ارائه کنند. دانشگاهها باید میان آزادی بیان و ارعاب تفاوت بگذارند. پلیس باید از مراکز مذهبی و شهروندان در برابر تهدیدهای واقعی محافظت کند و سیاستمداران نیز باید بدون توجه به ملاحظات حزبی، در برابر نفرت و خشونت موضع روشنی داشته باشند.
نیویورک در گذشته برای بسیاری از یهودیان نماد فرصت، آزادی و شروع دوباره بود. امروز چالش اصلی این است که آیا این میراث همچنان حفظ خواهد شد یا نه.
شاید مسئله واقعی این نباشد که نیویورک دیگر برای یهودیان «مثل گذشته» نیست؛ شهرها و جوامع همیشه تغییر میکنند. پرسش مهمتر این است که آیا نیویورک میتواند بار دیگر اطمینان دهد که هیچ شهروندی مجبور نیست برای حفظ امنیت خود، هویت خویش را پنهان کند؟
پاسخ به این پرسش تنها برای یهودیان اهمیت ندارد. نحوه برخورد نیویورک با یهودستیزی، در نهایت آزمونی برای خودِ دموکراسی آمریکایی است: اینکه آیا یک جامعه متنوع میتواند همزمان با اختلاف سیاسی شدید، آزادی مذهبی، امنیت و احترام متقابل را نیز حفظ کند یا خیر.